МАРОМИ ПОЙТАХТ

Мақолаҳо

Масъулият дар интихоб

Рўзи 6-уми ноябри соли љорї шањрвандони Ватани мањбубамон ба таври умумї, мустаќим, баробар ва бо овоздињии пинњонї ба муддати њафт сол ПрезидентиЉумњурии Тољикистонроинтихоб менамоянд. Мањз тавассути интихобот њар як шањрванди кишвар дар доираи Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон ва Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон» иродаи сиёсии худро ифода карда, Президенти Љумњурии Тољикистонро интихоб мекунад.

Тазаккур бояд дод, ки низоми амаликунандаи ќонунгузории мамлакат ба он равона гардидааст, ки дар њаёти сиёсї ва раванди идоракунии давлат аз арзишњои љомеаи шањрвандї васеъ истифода гардида,ба њар узви љомеа барои сањмгузориашон дар таќдиру сарнавишти ояндаи Ватан имкон фароњам меоварад.

Дар ин замина Ќонуни Љумњурии Тољикистон “Дар бораи њизбњои сиёсї” амал менамояд, ки тавассути он њар як њизб метавонад намояндаи худро ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон пешбарї ва дар интихобот фаъолона иштирок намояд. Ќобили зикр мебошад, ки њамаи њизбњои сиёсии мамлакат дар марњалаи омодагї ва баргузории интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон фаъолияти назаррасро анљом дода истодаанд.

4-октябрисолиравонвакилони Анљумани XI Њизби Халқии Демократии Тољикистон якдилона номзадии Президенти кунунии мамлакат, Раиси ЊХДТ мўњтарам Эмомалї Рањмонро ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон пешбарї намуданд, ки 9 октябр аз љониби Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсї тибќи моддаи 25 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон  “Дар бораи интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон ” баќайдгирии он сурат гирифт.

Бо ифтихору ќаноатмандї зикр бояд сохт, ки мањз бо кўшишњои пайгиронаи мўњтарам Эмомалї Рањмон сулњу субот, вањдати миллї дар кишвар таъмину пойдор гардид, заинањои воќеї ва мустањкам бањри  бунёди пояњои давлатдории муосир ва инкишофи бемайлони љомеа гузошта  шуд, ки боиси падид омадани як давлати воњид, рў ба инкишоф ва дар низоми байналмилалї соњибмаќом гардид. Њамзамон тањкурсии  гузариш аз як низоми сиёсиву иқтисодїва иљтимоиву фарњангїба низоми дигар фароњам омад ва бо вуљуди њама мушкилот давлати соњибистиқлоламон муттасил рушд намуда истодааст ва пайванди љомеа бо љањони мутамаддини муосир, ки љавњар ва асли онро низоми демократї ва љомеаи шањрвандї ташкил медињад, ба вуљуд омад.

Дар давраи навини давлатдорї шањрвандони кишвар бо роњбарии Президенти мамлакат бори дигар аз имтињони љиддии таърих гузашта, бо талошњоиљонсўзонаю шабонарўзї баъди њазор сол боз аз сари нав  бањри пирўзии Истиқлолияти давлатї парчами Ватани азизамонро дар олам партавфишон намуданд, низоми давлатдориро дар кишвар устувор сохтанд, шохањои њокимиятро тањким бахшиданд ва дар барпо намудани давлати соњибихтиёр, демократї, њуқуқбунёд, дунявї ва ягона ба дастовардњои беназир ноил гардида истодаанд.

Ба сифати Президенти љумњурї ва Раиси Њизби Халқии Демократии Тољикистон ба хотири рушду тањкими асосњои демократїдар кишвар мўњтарам Эмомалї Рањмон шиори «Барои созандагї ва рушди босуботи Тољикистон» -ро њамчун самти афзалиятноки фаъолият муайян кард ва аз тамоми ќишрњои љомеа даъват ба амал овард, ки зери ин шиор бањри тањкими вањдати миллї, рушди љомеа ва ифтихор аз Ватану ватандорї саъйу талош намоянд.  Тавре ваќт собит намуд ин њидоятњо дар кишвар натиљањои нек ба бор оварданд.

ИЉРОИ САМТЊОИ АСОСИИ БАРНОМА 

Президенти Љумњурии Тољикистон, мўњтарам Эмомалї Рањмон соли 2006 дар Барномаи пешазинтихоботии худ рушди афзалиятноки саноат, хусусан, саноати сабук, хўрокворї ва коркарди маъданњо, густариши фаъолияти сармоягузорї ва соњибкории хурду миёна, такмили сиёсати буљету андоз ва пулию ќарзї, идомаи ислоњоти идораи давлатї бо роњи ташкили хизмати давлатии касбї, ташаккули сохтори куллан нави идораи иќтисодї, такмили тартиби љобаљогузории кадрњо, дар асоси салоњияти касбї баланд бардоштани самаранокї ва таъмини шаффофияти фаъолияти маќомоти давлатии марказї ва мањаллї, пурзўр намудани мубориза бар зидди коррупсия ва махсусан, таъмини амнияти озуќавории кишвар, расидан ба истиќлолияти энергетикї ва рањо намудани кишвар аз бунбасти коммуникатсиониро аз љумлаи вазифањои стратегии марњилаи нави давлатдорї эълон намуда буд.

  Дар давоми њафт соли сипаришуда дар баробари иљро гардидани Барномаи стратегии зикргардида боз дањњо наќшањои миёнамўњлати дигар низ дар  љумњурї татбиќи худро ёфтанд, ки ин њама самараи мењнату зањмати шањрвандони кишвар бо роњбарии Сарвари давлат ва Раиси ЊХДТ, муњтарам Эмомалї Рањмон ба шумор меравад. Ин дастовардњо боис шуданд, ки дар љомеа дигаргунињои куллї ба вуљуд оянд. Мо бояд ба ин њама пешравињо воќеъбинона бањогузорї намоем ва тањаввулот дар фарњанги сиёсї, афкори љомеа, инчунин таѓйироти куллї дар рўњия ва афкори оммаро,  бешубња, њамчун омили наќши шахсияти Президенти љумњурї  эътироф кунем. 

Тањлили бахшњои алоњидаи Барнома, ки ба фаъолияти њафтсолаи Президенти мамлакат алоќамандї дорад, бори дигар собит менамояд, ки мањз бо кўшиш ва талошњои ватандўстонаи Сарвари давлат  дар як муддати кўтоњи таърихї  Ватани мо ба ќатори кишварњои дорои иќтисодиёти рў ба инкишоф шомил ва хушбахтона, дар љомеа вањдати миллї, суботу амнияти сиёсї ва сулњи сартосарї  комилан пойдор гардидааст.

 

Боби I

 

1.Рушди устувор ва муназзами соњањои иќтисоди миллї

 

Сарфи назар аз таъсири манфии бўњрони молиявию иќтисодии љањонї Њукумати Љумњурии Тољикистон бо дастгирии тамоми ќишрњои љомеа бо роњбарии Президенти кишвар  дар доираи барномањои ќабулкарда рушди ботадриљи иќтисоди миллиро таъмин намуд.

 

Маљмўи мањсулоти дохилї аз 9,3 миллиард сомонї дар соли 2006 то ба 36,2 миллиард сомонї дар соли 2012 афзуда, суръати афзоиши воќеии солонаи он ба њисоби миёна 7 фоизро ташкил дод, ки ин аз рушди устувор ва бемайлони иќтисодиёти мамлакат шањодат медињад. Дар ин давра маљмўи мањсулоти дохилї ба њар сари ањолї аз 1335 то 4580 сомонї ё 3,4 баробар зиёд гардид. Ќобили зикр мебошад, ки афзоиши маљмўи мањсулоти дохилї дар њашт моњи соли љорї 7,5 фоизро ташкил медињад, ки ин дастоварди арзанда мебошад.

 

Даромадњои пулии ањолї 4,2 баробар, њаљми пасандозњо 4,5 ва маоши миёнаи воќеии як корманд 5,5 баробар афзоиш ёфт.

 

Њаљми умумии даромад ва харољоти Буљети давлатї дар њафт соли охир аз 1,7 миллиард сомонї то ба 12,2 миллиард сомонї дар соли 2013 афзоиш меёбад, ки нисбат ба соли 2006-ум ќариб 7 баробар зиёд мебошад. Ин нишондињанда дар муќоиса бо соли 2000, ки 252 миллион сомониро ташкил медод, 48 маротиба зиёд аст.

 

Таносуби даромади Буљети давлатї нисбат ба маљмўи мањсулоти дохилї дар соли 2000 ба 14,1 фоиз баробар шуда, ин нишондињанда дар соли 2006 ба 19,7 ва дар соли 2013 ба 28,6 фоиз расид.

 

Тибќи  нишондоди пешакї њаљми умумии харољоти Буљети давлатї дар љумњурї барои соли 2014 аз њисоби њамаи манбаъњои маблаѓгузорї 14,1 миллиард сомонї ба наќша гирифта шудааст. Дар доираи  барномаи миёнамўњлат бошад, Буљети давлатї дар соли 2015 аз њисоби њамаи манбаъњои маблаѓгзорї ба 15,5 миллиард сомонї  ва соли 2016 ба 16,7 милиард сомонї баробар хоњад шуд. Хамчунон барои таъмини нишондињандањои устувори макроиќтисодї ва меъёри барномавии таваррум чорањои зарурї андешида хоњад шуд.

 

Дар соли љорї татбиќи “Стратегияи баланд бардоштани сатњи некўањволии мардуми Тољикистон барои солњои 2013-2015” оѓоз шудааст, ки мувофиќи он сатњи камбизоатї аз 38 фоизи имрўза,  то соли 2015 дар њудуди 30 фоиз коњиш дода хоњад шуд.

 

 Тавре њамагон хуб медонанд, пешрафти иќтисоди миллї ба афзоиши маблаѓгузорї ва таъминот бо воситањои гардон вобастагї дорад ва ин нишондињанда, ки њамзамон сатњи бо пул таъмин будани иќтисодиётро инъикос менамояд, дар давоми 7 соли охир нисбат ба маљмўи мањсулоти дохилї аз 14 фоиз то 23 фоиз афзоиш ёфтааст.

 

Дар соли 2012 нисбат ба соли 2006 њаљми ќарзњои пешнињоднамудаи ташкилотњои ќарзии ватанї 3,4 баробар афзуда, дороии онњо 4,4 ва сармояи тавозунї 6 баробар, њаљми ќарзњои хурд 6 ва љалби маблаѓгузории хориљї 4 баробар зиёд шудааст.

 

Дар сатњи барномавї нигоњ доштани таваррум ва татбиќи сиёсати мутавозини пуливу ќарзї дар њамоњангї бо сиёсати андозу буљет имкон дод, ки дар давоми 6-7 соли охир сатњи таваррум аз 19, 7 фоиз то 6, 4 фоиз, яъне беш аз 3 баробар коњиш дода шавад. Дар њашт моњи соли љорї ин нишондињанда боз њам коњиш ёфта, 2,5 фоизро ташкил дод. Њол он ки дар соли 1995 меъёри таваррум ќариб ба 1000 фоиз мерасид  ва ќарзи берунии мамлакат ба 130 фоизи маљмўи мањсулоти дохилї баробар шуда, њатто соли 2000 низ сатњи таваррум ќариб 61 фоизро ташкил медод.

 

Тазаккур бояд дод, ки устувории ќурби пули миллї барои таъмини ќобилияти харидории маблаѓи маош ва нафаќа омили зарурї мебошад.

 

Њаљми муомилот дар бозори байнибонкии асъор дар њафт соли охир 836 баробар афзуда, њаљми захирањои асъорї 4,3 маротиба зиёд гардидааст. Ин омилњо боиси зиёд кардани боигарии миллї шуда, барои рушди устувори иќтисодї ва иљтимої мусоидат менамоянд.

 

Дар замони Истиќлолияти давлатї, ба хусус, дар муддати њафт соли охир дар соњањои гуногун, аз љумла дар соњаи саноати сабук, мошинсозї, химия, коркарди маъдан ва металлњо, масолењи сохтмон ва саноати хўрокворї зиёда аз 2200 коргоњ ва корхонаи нав бо беш аз 58 њазор љойњои нави корї сохта ба истифода дода шуд. Агар њаљми мањсулоти саноатї дар мамлакат соли 2000 1,4 миллиард сомониро ташкил дода бошад, соли 2012 ин нишондињанда ба 9,7 миллиард сомонї расидааст.

 

Дар њафт соли охир љињати бунёди иќтидорњои нави истењсоли ќувваи барќ, таљдиду барќарорсозии иќтидорњои мављуда ва умуман рушди соњаи энергетика ќариб 12 миллиард сомонї равона гардида, дар ин бахш 13 лоињаи сармоягузорї амалан тадбиќ шудаанд, ки маблаѓи умумии он дар маљмўъ зиёда аз 9 миллиард сомониро ташкил медињад. Њоло дар соњаи энергетикаи кишвар татбиќи 10 лоињаи сармоягузорї бо арзиши умумии ќариб 2 миллиард сомонї идома дорад.

 

      Тањлилњо нишон медињанд, ки соли 2012 тавассути истењсолоти дохилии мамлакат талаботи воќеии ањолї бо молњои асосии хўрокворї, аз љумла гўшт ва мањсулоти гўштї 80 фоиз, тухм 75, ѓалладона ва орд 50, биринљ 80, картошка, сабзавоту полезињо ва меваљот 100 фоиз таъмин карда шудааст.

 

Агар дар соли 2006 њаљми умумии харољоти соњањои иљтимої 903 млн сомониро ташкил карда бошад, ин раќам дар соли 2013 ба 6,4 миллиард сомонї расид, ки нисбат ба  соли 2006 7 баробар зиёд мебошад.

 

Ба њамаи ин дастовардњо нигоњ накарда Президенти кишвар  дар Паёмњои њамасолааш ба Маљлиси Олии мамлакат нигаронии худро изњор дошта, зикр менамояд, ки чунин вазъ њанўз њам ќонеъкунанда нест, зеро љумњурї на танњо метавонад ањолии худро бо мањсулоти озуќаворї таъмин намояд, балки имкониятњои васеъ дорад, ки њаљми содироти мањсулоти кишоварзиро афзоиш дињад.




ВИДЕОПОРТАЛ

Ҳамаи видео



ТАҚВИМ

ПнВтСрЧтПтСбВс